Ik denk dat het wel een jaar geduurd heeft voordat ik me weer op iets kon verheugen. Nog steeds moet ik mezelf af en toe toespreken om weer gelukkig te mogen zijn. Er zijn altijd confrontaties die iets losmaken. Dan duikt het schaduwrandje weer op. Bijvoorbeeld als een leeftijdgenootje van Nini een kind krijgt. Maar dat zijn fracties, momenten. Ik realiseer me dat we ontzettend geboft hebben dat we het zo goed hebben, zowel samen als met de kinderen. We zijn heel gelukkig met de kinderen. En we zijn heel gelukkig geweest met Nini. Hoe tegenstrijdig dat ook mag klinken, zij heeft ons leven absoluut verrijkt. Vooral sinds de urn hier is voel ik me weer compleet.
Fragment uit het interview met de ouders van Nini, gehouden op 30 januari 2006.
Nini is door zuurstoftekort tijdens de geboorte ernstig gehandicapt geraakt.
Ze is in 1982 overleden toen ze bijna zes jaar oud was. Haar zusjes waren toen respectievelijk
1 en 2 jaar oud.
Dag Justin
Justin overleed volkomen onverwacht op 29 augustus 2002. Hij was bijna vier jaar oud. Gedurende twee jaar na zijn overlijden heb ik een dagboek bijgehouden. Delen uit dit dagboek zijn verwerkt in een artikel voor Libelle (2003). Naar aanleiding van dat artikel heb ik 20 ouders van een overleden kind geinterviewd. Op deze weblog plaats ik onder andere fragmenten uit mijn dagboek en fragmenten uit mijn interviews.
INTERVIEW met de moeder van Nini THEMA : gelukkig zijn
INTERVIEW met de moeder van Floris THEMA : gelukkig zijn
Wanneer ik me weer op iets kon verheugen? Toen mijn man z'n arm om mij heen sloeg en zei dat we zouden proberen om nog een kindje te krijgen. Mijn kinderen geven me veel kracht om vrolijk te kunnen zijn. Ik ben weer gelukkig. Ik kan weer lachen zonder me schuldig te voelen. Maar ik zal altijd angst blijven houden voor het verliezen van een kind. Ik ben vol in de stress op het moment dat er medisch gezien iets afwijkt van het normale.
We hebben Floris alle liefde en vreugde gegeven die we hadden. Dat gunnen we de andere kinderen ook. De vreugde van het leven. Daar gaat het om.
Fragment uit het interview met de moeder van Floris, gehouden op 6 februari 2006.
Op een dag in augustus 2003 is Floris een beetje lodderig. Als zijn vader 's avonds - voordat hij naar bed gaat - nog even bij de kinderen gaat kijken, treft hij Floris levenloos aan. Anderhalf uur reanimeren mag niet baten. Floris is ruim twee jaar oud geworden. Als hij overlijdt is zijn jongste broertje acht maanden oud en zijn tweelingzusje ruim twee jaar. In augustus 2004 worden zijn tweelingbroertjes geboren.
We hebben Floris alle liefde en vreugde gegeven die we hadden. Dat gunnen we de andere kinderen ook. De vreugde van het leven. Daar gaat het om.
Fragment uit het interview met de moeder van Floris, gehouden op 6 februari 2006.
Op een dag in augustus 2003 is Floris een beetje lodderig. Als zijn vader 's avonds - voordat hij naar bed gaat - nog even bij de kinderen gaat kijken, treft hij Floris levenloos aan. Anderhalf uur reanimeren mag niet baten. Floris is ruim twee jaar oud geworden. Als hij overlijdt is zijn jongste broertje acht maanden oud en zijn tweelingzusje ruim twee jaar. In augustus 2004 worden zijn tweelingbroertjes geboren.
INTERVIEW met de vader van Joep THEMA : relatie
Ik ben heel actief geweest na het overlijden van Joep, heb veel geklust in huis. Mijn vrouw ging overal naartoe. Zij wilde praten. Ik zei: 'Ga jij maar naar mensen toe, ik ga deuren schuren.' We hebben elkaar vrij gelaten, ons was verteld dat iedereen op z'n eigen manier rouwt. Ik ging ook veel vaker naar de begraafplaats.
In het begin is de relatie slechter geworden. De communicatie liep niet goed. Ik was stil. Ik heb me heel erg teruggetrokken. Ik had het idee dat we elkaar niets meer hoefden te vertellen, dat we alles van elkaar wisten. De ziekte - en alles wat daarbij hoorde - hadden we immers samen meegemaakt. Ik wilde er ook niet over praten. Ik ben niet zo'n snelle spreker. Ik zeg iets, stop even, denk na en voor ik weer iets kan zeggen zit mijn vrouw er al tussen met de volgende vraag. Dan kan ik geen antwoord geven.
Ik heb het idee dat ze mij toen niet begreep. Zij vond dat ik te weinig vertelde. Daar kon ze niet goed tegen. Ze maakte zich zorgen om mij. Ik had het bovendien niet naar m'n zin op mijn werk. Ik heb professionele hulp gezocht. Daardoor is de communicatie tussen ons verbeterd. En ook doordat ik besloot om ander werk te gaan zoeken. Maar de grote bindende kracht is onze jongste zoon. Zonder hem zou het heel moeilijk geweest zijn. Ik ben geconfronteerd geweest met een zelfmoordpoging van een vader na de dood van zijn ongeboren kind. Dat heeft mij erg beziggehouden. Hoe kan iemand besluiten om zoiets te doen? Het werd mij toen duidelijk dat ik er voor mijn vrouw en onze jongste wil zijn, niet voor Joep.
Fragment uit het interview met de vader van Joep, gehouden op 21 maart 2006.
Joep kreeg hersenvliesontsteking toen hij 9 weken oud was en is de rest van zijn korte leven ziek geweest. Hij is in 2004 overleden toen hij bijna drie jaar oud was.
In het begin is de relatie slechter geworden. De communicatie liep niet goed. Ik was stil. Ik heb me heel erg teruggetrokken. Ik had het idee dat we elkaar niets meer hoefden te vertellen, dat we alles van elkaar wisten. De ziekte - en alles wat daarbij hoorde - hadden we immers samen meegemaakt. Ik wilde er ook niet over praten. Ik ben niet zo'n snelle spreker. Ik zeg iets, stop even, denk na en voor ik weer iets kan zeggen zit mijn vrouw er al tussen met de volgende vraag. Dan kan ik geen antwoord geven.
Ik heb het idee dat ze mij toen niet begreep. Zij vond dat ik te weinig vertelde. Daar kon ze niet goed tegen. Ze maakte zich zorgen om mij. Ik had het bovendien niet naar m'n zin op mijn werk. Ik heb professionele hulp gezocht. Daardoor is de communicatie tussen ons verbeterd. En ook doordat ik besloot om ander werk te gaan zoeken. Maar de grote bindende kracht is onze jongste zoon. Zonder hem zou het heel moeilijk geweest zijn. Ik ben geconfronteerd geweest met een zelfmoordpoging van een vader na de dood van zijn ongeboren kind. Dat heeft mij erg beziggehouden. Hoe kan iemand besluiten om zoiets te doen? Het werd mij toen duidelijk dat ik er voor mijn vrouw en onze jongste wil zijn, niet voor Joep.
Fragment uit het interview met de vader van Joep, gehouden op 21 maart 2006.
Joep kreeg hersenvliesontsteking toen hij 9 weken oud was en is de rest van zijn korte leven ziek geweest. Hij is in 2004 overleden toen hij bijna drie jaar oud was.
DAGBOEK 11 mei 2004
Ik ben niet zwanger. Gaat het nog gebeuren? Afgezien van mijn leeftijd is alles in orde. Wederom een kwestie van loslaten. Maar ook weer niet te veel, want ik weet tot nu toe maar van één kind dat zonder 'bed-scène' verwekt is.
DAGBOEK 30 april 2004
Koninginnedag wordt dit jaar in Warffum gevierd, ongeveer tien kilometer verderop. In alle vroegte vertrekken we op de fiets. Het heeft bijna iets magisch: uitgestrekte weilanden barstensvol pinksterbloemen, harde wind, flauw zonnetje. Er is nauwelijks verkeer. Het handjevol mensen dat buiten is, gaat allemaal, lopend of fietsend, dezelfde kant op. Hoe dichter we Warffum naderen, hoe meer oranje we zien en hoe meer mensen zich verzamelen. Er hangt een tintelende spanning in de lucht. Helikopters vliegen over. Zouden ze daar in zitten? Met gemak vinden we een goede plek langs de route. We kunnen de Koninklijke familie bijna aanraken. Elio krijgt een hand van prins Maurits, ik maak loepzuivere foto's van Beatrix, Maxima, Willem-Alexander en al die anderen. Het is allemaal heel relaxed, er valt geen onvertogen woord. Er wordt gewoon oprecht feestgevierd. Dat hebben we toch maar mooi meegemaakt.
DAGBOEK 27 april 2004
Heel langzaam begin ik wat te ontspannen. Het is hier zo rustig en mooi. We hebben heerlijk gefietst en zijn verbaasd over alles wat er te zien is. De sfeer is gemoedelijk, helemaal niet toeristisch. Terwijl je dat wel zou verwachten met de zeehondencrèche om de hoek. We ontmoeten nogal wat mensen die het roer omgegooid hebben en vanuit de Randstad naar dit afgelegen deel van Groningen zijn verhuisd. Om hier hun droom te verwezenlijken en een atelier, een theehuis, een galerie of een camping te beginnen. Ze hebben er geen seconde spijt van gehad en zijn verliefd geworden op het noorden. Het is inspirerend. We krijgen bijna zin om ook zoiets te gaan doen. Er staan prachtige karakteristieke oude panden te koop... En die ruimte!
DAGBOEK 25 april 2004
We zijn een week in Pieterburen, in een tuinhuisje dat voornamelijk tuin en weinig huis is. Het is prachtig weer en we zijn veel buiten.
Ik krijg de somberheid maar niet uit mijn hoofd. Waar is Justin? Waarom spelen ze niet samen in die geweldige boomhut? Waarom zitten ze niet samen op de skelter? Waarom ligt Elio alleen in het stapelbed? Ik schijn er de meeste moeite mee te hebben. Elio is erg goed gehumeurd, hij kleedt zichzelf aan, gaat al vroeg in de morgen op onderzoek en heeft vrienden gemaakt met de zoon des huizes. Peter laat weinig merken van wat hij voelt, of voelt gewoon niet zo veel. Hij leest lekker uitgebreid de krant en bestudeert op z'n gemak wat hier allemaal in de omgeving te beleven valt. Ik ben één brok onrust.
Ik krijg de somberheid maar niet uit mijn hoofd. Waar is Justin? Waarom spelen ze niet samen in die geweldige boomhut? Waarom zitten ze niet samen op de skelter? Waarom ligt Elio alleen in het stapelbed? Ik schijn er de meeste moeite mee te hebben. Elio is erg goed gehumeurd, hij kleedt zichzelf aan, gaat al vroeg in de morgen op onderzoek en heeft vrienden gemaakt met de zoon des huizes. Peter laat weinig merken van wat hij voelt, of voelt gewoon niet zo veel. Hij leest lekker uitgebreid de krant en bestudeert op z'n gemak wat hier allemaal in de omgeving te beleven valt. Ik ben één brok onrust.
INTERVIEW met de vader van Rosa THEMA : gelukkig zijn
Er zit een enorme rem op gelukkig zijn, zo voelt het. Ik betwijfel of ik het nog kan. Ik heb behoefte om de somberheid van me af te schudden, maar ik weet niet goed hoe ik dat moet doen. Misschien zit dat sombere gewoon aan mij vast. Ik zou eigenlijk wel een heel nieuw leven willen beginnen. Emigreren, of een nieuw huis kopen, een nieuw soort activiteit doen. Ik volg nu een video-opleiding. Dat is wel iets. Maar ik ben onzeker of ik het echt kan. Gisteren zag ik een interview met Kristien Hemmerechts. Zij heeft twee kinderen en een man verloren. Op de vraag hoe je daar overheen komt, zei ze: 'Er is maar een middel en dat is een nieuwe liefde.'
Het gaat beter met me, het groeit weer, maar het gaat heel langzaam. Ik heb veel meer dips dan vroeger en ik ben gevoeliger voor stress. Ik kan ontzettende woedeaanvallen hebben om niets; om het verliezen van een partijtje schaken op internet.
Fragment uit het interview met de vader van Rosa, gehouden op 16 oktober 2006.
Rosa is in 2003 plotseling overleden. Ze was toen bijna negen jaar oud. Haar broer was elf
toen ze overleed.
Het gaat beter met me, het groeit weer, maar het gaat heel langzaam. Ik heb veel meer dips dan vroeger en ik ben gevoeliger voor stress. Ik kan ontzettende woedeaanvallen hebben om niets; om het verliezen van een partijtje schaken op internet.
Fragment uit het interview met de vader van Rosa, gehouden op 16 oktober 2006.
Rosa is in 2003 plotseling overleden. Ze was toen bijna negen jaar oud. Haar broer was elf
toen ze overleed.
DAGBOEK 4 april 2004
Ik heb vandaag voor het eerst weer geobserveerd in een kinderdagverblijf in Amsterdam. Die observaties doe ik om de pedagogische kwaliteit van de opvang te meten. Ik zag er tegenop, had een jaar niet gewerkt, was bang voor heftige emoties. Het leek me pure zelfkwelling om midden tussen de peuters te gaan zitten kijken naar dingen die ik zo mis. Kinderen van deze leeftijd hebben een bepaalde manier van bewegen en zich uitdrukken. Dat karakteristieke zit 'm in kleine dingen: een oogopslag, een intonatie, een gebaar. En juist die kleine dingen kunnen als een mokerslag binnenkomen.
Het viel mee. Er was geen kind dat op Justin leek, geen kind dat Justin heette, geen herkenning die me deed wankelen. Ik kon gewoon vier uur lang naar de kinderen en de leidsters kijken zonder in tranen uit te barsten. Ik ben trots dat ik het gedaan heb. En ik heb weer ervaren hoe leuk kinderen zijn en hoe leuk ik kinderen vind.
Het viel mee. Er was geen kind dat op Justin leek, geen kind dat Justin heette, geen herkenning die me deed wankelen. Ik kon gewoon vier uur lang naar de kinderen en de leidsters kijken zonder in tranen uit te barsten. Ik ben trots dat ik het gedaan heb. En ik heb weer ervaren hoe leuk kinderen zijn en hoe leuk ik kinderen vind.
DAGBOEK 28 maart 2004
Het gebeurt spontaan: in een opwelling stop ik de video van Justin in de recorder. Samen kijken we ernaar, Elio en ik. Het is prachtig. Alsof hij er weer is. Elio gaat op in het moment, open en puur. Vanaf de eerste seconde dat Justin in beeld is, stráált hij. Hij lacht om z'n grapjes en zit intens te genieten. Door hem kan ik ook even mijn verdriet loslaten en onbevangen kijken. Mijn lichaam en geest vullen zich met Justin.
Ons buurmeisje tikt tegen het raam en vraagt of ze mag komen spelen. Elio doet open en zegt: 'We kijken naar Justin, kom maar!' Ze ploft naast ons neer en reageert al net zo opgetogen en blij. Wat een perfecte ambiance om naar mijn kleine mannetje te kijken. Elio raakt het scherm aan en zegt: 'Ik vind hem zo lief.' Hij geeft daarmee ook mijn gevoel weer, een heel sterk gevoel. Je wilt er gewoon weer instappen, in hoe het was. Je wilt hem uit de televisie sleuren, heel stevig vasthouden en nooit meer loslaten.
Ons buurmeisje tikt tegen het raam en vraagt of ze mag komen spelen. Elio doet open en zegt: 'We kijken naar Justin, kom maar!' Ze ploft naast ons neer en reageert al net zo opgetogen en blij. Wat een perfecte ambiance om naar mijn kleine mannetje te kijken. Elio raakt het scherm aan en zegt: 'Ik vind hem zo lief.' Hij geeft daarmee ook mijn gevoel weer, een heel sterk gevoel. Je wilt er gewoon weer instappen, in hoe het was. Je wilt hem uit de televisie sleuren, heel stevig vasthouden en nooit meer loslaten.
Abonneren op:
Berichten (Atom)